Το μονοπάτι της διαφυγής

Η Ελλάδα αντικαθιστά την Ιταλία ως κύρια πύλη εισόδου στην Ευρώπη για τους μετανάστες

Σύριοι πρόσφυγες αποβιβάζονται από μια λέμβο στη Κω. (Φωτογραφία: Γιάννης Κολεσίδης/EPA)

Ο αριθμός των μεταναστών που έφτασαν στις ελληνικές ακτές τους πρώτους έξι μήνες του 2015 αυξήθηκε κατά 408% σε σχέση με την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, και η σύνθεση σε μεγάλο βαθμό αποτελείται από Σύριους που εγκαταλείπουν εξ αιτίας του εμφυλίου πολέμου τη χώρα τους.

Στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι η Ελλάδα δέχτηκε περισσότερες αφίξεις μεταναστών από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2015, με περίπου 101.000 μετανάστες να φτάνουν στις ελληνικές ακτές μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 17 Ιουλίου, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, την υπηρεσία προσφύγων του ΟΗΕ.

Οι μεταναστευτικές ροές συνήθως αυξάνουν κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών, όταν η θάλασσα είναι ήρεμη στη Μεσόγειο και οι μεταφορές με βάρκα λιγότερο επικίνδυνες. Περισσότεροι από 31.000 μετανάστες έφτασαν στην Ελλάδα με θαλάσσια μέσα μόνο τον Ιούνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία. Αντίθετα, τον Ιούνιο του 2014 ο ίδιος αριθμός ήταν 3.452.

Αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα το 2014 και το 2015

 

Η Ιταλία είναι επίσης ένα δημοφιλές σημείο εισόδου στην Ευρώπη για πολλούς μετανάστες και είναι η δεύτερη, μετά την Ελλάδα, σε αφίξεις με σκάφη κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, με 79.469 ανθρώπους να φθάνουν μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 14ης Ιουλίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης.

Τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από τον ΟΗΕ δείχνουν ότι 44.709 Σύριοι έφτασαν στην Ελλάδα μέσω θάλασσας από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούνιο του 2015. Μέχρι τις 17 Ιουλίου ο αριθμός αυτός είχε ανέλθει κοντά στις 60.000, όπως αναφέρει ο ΟΗΕ.

Οι Αφγανοί είναι η δεύτερη πολυπληθέστερη εθνική ομάδα με 20.000 αφίξεις, ενώ μέχρι το τέλος του Ιουνίου 3558 Ιρακινοί και 1.259 Σομαλοί έφθασαν στις ελληνικές ακτές.

Χώρες προέλευσης μεταναστών στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2015

 

Από συνεντεύξεις των προσφύγων κατά τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα συνάγεται ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι για την τεράστια αύξηση των αφίξεων στα ελληνικά νησιά. Πρώτα απ’ όλα, η τουρκική ακτοφυλακή έχει καταστήσει πολύ πιο δύσκολο για τα σκάφη να εγκαταλείπουν την Τουρκία για την Ιταλία, καθιστώντας την Ελλάδα και τη Βουλγαρία τις μόνες επιλογές για τους περισσότερους μετανάστες.

Επιπλέον, ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Λιβύη την έχει καταστήσει περισσότερο επικίνδυνη ως σημείο εκκίνησης μεταναστευτικής ροής προς την Ευρώπη. Άλλες χώρες της Βόρειας Αφρικής, όπως η Αίγυπτος, η Αλγερία και το Σουδάν, που στο παρελθόν ήταν σημεία εκκίνησης, πρόσφατα θέσπισαν αυστηρότερους κανονισμούς εισόδου για τους Σύριους.

Πολύ σημαντικό όμως είναι το γεγονός πως φαντάζει δυσεπίλυτο πρόβλημα η λήξη του πολέμου στη Συρία, κάτι που ωθεί χιλιάδες περισσότερους Σύριους να εγκαταλείπουν τη χώρα τους, και πείθει πολλούς από τους πρόσφυγες από τη Συρία – ήδη 2 εκατομμύρια στην Τουρκία – ότι είναι μικρή η προοπτική να επιστρέψουν στην πατρίδα τους στο άμεσο μέλλον. Ως αποτέλεσμα, πολλοί εξετάζουν πλέον πιο μακροπρόθεσμες επιλογές, και για τους περισσότερους η Ευρώπη είναι αναπόφευκτα μια πιο ελκυστική επιλογή από την Τουρκία.

Η αυξημένη μεταναστευτική ροή στην Ελλάδα ασκεί περαιτέρω πίεση σε μια οικονομία που παλεύει με την τεράστια ανεργία. «Η οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με την αύξηση του αριθμού των νέων αφίξεων, ασκεί σοβαρές πιέσεις στις μικρές νησιωτικές κοινότητες, οι οποίες στερούνται των βασικών υποδομών και των υπηρεσιών να ανταποκριθούν επαρκώς στις αυξανόμενες ανθρωπιστικές ανάγκες», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας.

Από την αρχή του έτους έως την 10η Ιουλίου, 38.100 μετανάστες έφθασαν στην Λέσβο, 15.200 στην Χίο, 12.700 στην Κω και 6.300 στη Σάμο.

Πληροφορίες